Functional Fluency

< Alle onderwerpen

Functional Fluency betekent in het Nederlands zoiets als ‘doelmatige stroom’. Functional Fluency is een model dat door Susannah Temple is ontwikkeld vanuit de Transactionele Analyse. Het helpt mensen te kijken naar hun eigen gedrag en naar mogelijkheden om hier verandering in aan te brengen. Het model helpt om ‘doelmatig stromend gedrag’ te ontwikkelen, ofwel: soepel lopend contact.

Die soepelheid geldt op twee niveaus:
– tussen jou en de ander(en): jouw gedrag helpt om het contact tussen jou en je omgeving soepel te laten verlopen;
– binnen in jezelf: om het contact met de ander te leggen, is het van belang dat je in staat bent om goed contact met jezelf te hebben. Dat gaat beter als je gedachten, gevoelens en gedrag op elkaar afgestemd zijn. Dat lijkt vanzelfsprekender dan het is. Vaak is deze afstemming helemaal niet zo makkelijk te bereiken. Je gedrag wordt dan een belemmering in het realiseren van wat jij belangrijk vindt.

Kern van Functional Fluency
De vraag ‘Is mijn gedrag goed voor mij en de ander?’ vormt de kern van het model. Het stellen van deze vraag en het op basis van het antwoord handelen, veronderstelt dat mensen beschikken over het vermogen om bewust te zijn. Zij beschikt over het vermogen om situaties te beoordelen en keuzes te maken over welk gedrag in welke situatie helpend is, voor henzelf en anderen. Bewustzijn vraagt om het vermogen in het hier en nu te leven en te handelen. Het is het centrale element in het Functional Fluency model.

Effectief gedrag

Effectief gedrag helpt mensen hun korte en lange termijn doelen te realiseren. Het is gedrag dat goed is voor henzelf en anderen. Vanuit hun bewust zijn maken mensen keuzes voor combinaties van gedrag. Er zijn vier effectieve gedragsmodi, ofwel manieren van doen. Deze modi worden ook wel de gouden modi genoemd.
Structurerende modus: vanuit deze modus geef je op een effectieve manier richting aan anderen en aan jezelf. Je stelt stevige kaders en geeft een begrenzing aan waarbinnen anderen veilig kunnen leren en groeien.

Zorgende modus: deze modus is gericht op zorg voor anderen en jezelf. Je reageert empathisch en passend op de behoefte van de anderen.

Samenwerkende modus: vanuit deze modus ben je in staat om de relatie aan te gaan met anderen en met anderen op te schieten. Je bent zelfbewust, vriendelijk en attent.

Spontane modus: vanuit deze modus doe je je eigen dingen op je eigen unieke wijze en uit je je zonder een gevoel van censuur.

Ineffectief gedrag

We beschouwen gedrag als niet effectief wanneer het ons niet helpt of juist schaadt in het bereiken van onze doelen. Het is gedrag dat niet goed is voor onszelf en de ander. Dit gebeurt meestal onbewust. We herhalen oude gedragspatronen zonder daar bewust voor te kiezen. Er zijn vier ineffectieve modi:

Dominante
modus: je focust op het negatieve. Je gelooft dat jij gelijk hebt en neemt van daaruit een vijandige houding tegenover de ander aan.

Betuttelende modus: je overstelpt anderen met hulp, aandacht en materiële zaken en realiseert je niet dat ongepaste hulp meer last geeft dan helpend is.

Volgzame/Weerstandmodus:
in de volgzame modus pas je je overmatig aan, doe je concessies en probeer je de ander te ‘pleasen’. In de weerstandsmodus varieer je tussen mild verzet en plotselinge agressieve rebellie. Soms switch je zelfs van de ene stijl naar de andere, afhankelijk van de situatie.

Onvolwassen modus: je laat het aan anderen om voorzorgsmaatregelen te nemen, het werk af te ronden of op te ruimen. Je emoties zijn soms buitenproportioneel.

Bronnen
Koopmans, L. (2014). Functional Fluency.
Temple, S. (1999). Functional Fluency for educational Transactional Analysis, Transactional Analysis Journal: 29 (3), 164-174.

Introductieleergang Transactionele Analyse

Wat is Transactionele Analyse (TA)? Zou het iets voor mij zijn? En wat leer ik dan? Voor iedereen die nieuwsgierig is en wil kennismaken met TA is er de introductieleergang TA.

Direct aanmelden