Een peuter houdt zich nog niet bezig met hoe hij zijn tijd in zal delen. Hij leeft voortdurend in het ‘nu’. Pas als kinderen naar school gaan worden de dagen van de week en de uren van de dag belangrijk. Als we volwassen zijn, zijn we vaak bezig met hoe we de tijd die we ter beschikking hebben, structureren: wat doen we vanavond, het weekend, met de feestdagen, de vakantie volgend jaar?
Op onbewust niveau speelt daarbij vaak de vraag: Hoe kom ik aan mijn aandacht en erkenning, ofwel aan strooks? Eric Berne zette de volgende mogelijkheden om onze tijd in te vullen op een rij. Over dit model zeggen we vaak: de toenemende strookintensiteit is evenredig aan het toenemend investeringsrisico. Wie steeds iets meer van zichzelf laat zien, iets kwetsbaarder durft te zijn, zal ervaren dat de strooks die hij of zij krijgt steeds krachtiger worden. Het risico op de investering die je doet, neemt echter ook toe.

TERUGTREKKEN
Er is geen waarneembare uitwisseling van strooks: een boek lezen, tv kijken, in je eigen gedachten verzonken zijn, mediteren, slapen.
RITUELEN
Er is sprake van een stereotype uitwisseling, zoals elkaar feliciteren op een verjaardag, elkaar begroeten, een begrafenis bijwonen, de start van een vergadering maar ook uitspraken als: “Goedemorgen” en “Hoe gaat het?”
TIJDVERDRIJVEN
We spreken op een sociaal gangbare manier over alledaagse dingen zoals het weer, de politiek, de kinderen, gelezen boeken, samen films kijken enzovoort.
ACTIVITEIT
We wisselen strooks uit via een gezamenlijk project zoals werk, school, een gezamenlijke opdracht, sporten, winkelen. Er is een min of meer gezamenlijk doel.
SPEL
Wie het contact te spannend vindt worden, kan kiezen voor Spel. Een Spel is een serie strookuitwisselingen met een begin en een eind, een boodschap met een bijbedoeling, een vaststaand verloop en een voorspelbare uitkomst: “Zie je wel, zo gaat het hier nu altijd!” Spel levert intensieve strooks op. De strooks zijn echter negatief en ze bevestigen vaak onze oude patronen, ons script. Uiteindelijk worden we er niet blij van. De dramadriehoek is het bekendste voorbeeld van Spel.
INTIMITEIT
Wie kiest voor de spanning, het risico van een echte ontmoeting en de nabijheid van (professionele) intimiteit, ontvangt vaak intensieve positieve strooks. Intimiteit vraagt van twee of meer mensen dat ze hun gedachten, gevoelens en ervaringen delen op een open, eerlijke manier. Dat is een kwetsbaar en vaak onvoorspelbaar proces maar de strooks die het oplevert zijn intensief en warm en doen mensen groeien.
Bronnen
Berne, E. (1961). Games people play. New York: Grove Press.
Berne, E. (1972). What do you say after you say hello? New York: Grove Press.
Met dank aan Yvonne Rossou voor de afbeelding